Top 4 bài Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy hay nhất – Ngữ văn lớp 9

Bạn đang xem: Top 4 bài Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy hay nhất – Ngữ văn lớp 9 tại thptnguyenchithanhag.edu.vn

Đề bài: Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy.

Nguyễn Duy là nhà thơ quân đội, ông trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, thơ ông lôi cuốn người đọc bằng tình cảm chân thành, gần gũi. Thơ ông giàu chất triết lí, đi sâu vào suy tư, trăn trở về cuộc đời, con người. Ánh trăng cũng là một bài thơ như vậy, tác phẩm như một lời nhắc nhở, tự vấn của tác giả về cách ứng xử với quá khứ.

Tác phẩm được sáng tác năm 1978, ba năm sau ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Người lính trở về với cuộc sống đời thường, với những lo toan, bận rộn của cuộc sống nên đã vô tình quên đi sự phản bội năm xưa. Tác phẩm là lời nhắc nhở, cảnh báo con người trước thái độ sống đó.

Ngay từ nhan đề bài thơ đã chứa đựng tính hình tượng, giàu ý tứ. Trăng vừa là hiện tượng tự nhiên nhưng cũng là biểu tượng nghệ thuật. Ánh trăng tượng trưng cho những gì tinh túy, trong sáng và đẹp đẽ, là quá khứ chung thủy và trọn vẹn. Ánh trăng còn là biểu tượng cho con người chân chất, giản dị và giàu tình cảm: là đồng chí, là nhân dân.

Mở đầu bài thơ, tác giả tái hiện lại quá khứ đẹp đẽ giữa người học trò và vầng trăng: Thuở nhỏ sống với ruộng/ với sông rồi với bể/ thời chinh chiến ở rừng/ trăng đã trở thành tri kỷ. Những năm tháng tuổi thơ êm đềm, thiên nhiên gần gũi: đồng ruộng, sông, bể luôn quanh quẩn, là không gian chan chứa yêu thương. Ở đây cần đặc biệt chú ý đến thứ tự liệt kê, tác giả đi từ việc nhỏ đến việc lớn: từ miền quê ra biển của Tổ quốc. Đó là không gian của kí ức tuổi thơ luôn có ánh trăng đồng hành, ánh trăng cũng là nơi lưu giữ biết bao kỉ niệm hồn nhiên, ngọt ngào của tuổi thơ. Không chỉ vậy, khi lớn lên, vào chiến trường gặp muôn vàn khó khăn, gian khổ, thậm chí cả cái chết, vầng trăng không chỉ là người bạn mà còn là người bạn tri kỷ của người lính. Những năm tháng ấy, con người sống một cuộc sống vô tư, hồn nhiên: Trần trụi với thiên nhiên/ hồn nhiên như cây cỏ. Không còn khoảng cách giữa con người và thiên nhiên, tác giả sử dụng phép so sánh hồn nhiên như cây cỏ giúp hình dung tâm hồn con người, cho thấy đó là một tâm hồn vô tư, không toan tính hơn thua. Từ đó, tác giả khẳng định: tưởng không bao giờ quên/ vầng trăng tri ân. Trong lòng tác giả luôn tin rằng tình cảm hồn nhiên, trong sáng và bền chặt ấy sẽ khiến tác giả không bao giờ quên. Hai khổ thơ đầu đã tái hiện chân thực hình ảnh vầng trăng năm xưa đồng hành cùng người lính, là người tri âm, tri kỷ của họ.

Hai khổ thơ tiếp theo của bài thơ miêu tả con người và vầng trăng ở thời điểm hiện tại. Đoạn thơ từ trở về thành phố là bản lề đóng mở giữa hai phần trước và sau của bài thơ, đánh dấu những đổi thay của con người, họ bước vào cuộc sống đời thường. Họ sống giữa không gian phố thị đông đúc, quen ánh điện gương soi, quen cuộc sống tiện nghi hàng ngày. Vì thế, đã dẫn đến hệ quả tất yếu: trăng lọt qua ngõ / như khách lạ đi ngang qua. Vầng trăng từng là bạn tâm tình nay chỉ là người dưng, bao đắng cay. Con người bị cuộc sống hối hả xô bồ mà quên đi những người bạn thân yêu, không cảm nhận được vầng trăng trong cuộc sống thường ngày. Ánh sáng nhân tạo của những bóng đèn cao áp che khuất cả mặt trăng. Con người không những mất đi bản chất tự nhiên mà còn mất đi cả tình cảm sâu đậm trong quá khứ. Và một cuộc hội ngộ bất ngờ đã diễn ra: Chợt tắt đèn / phòng mua sắm tối om / vội giật tung cửa sổ / chợt trăng tròn. Hoàn cảnh của cuộc hội ngộ thật bất ngờ, ánh sáng nhân tạo vụt tắt, như một lẽ tự nhiên con người vội mở cửa sổ tìm lại ánh sáng. Và đó là khi mặt trăng đột nhiên xuất hiện. Đột ngột được đảo lên đầu câu, gợi cảm giác bàng hoàng, ngỡ ngàng khi người ta gặp lại bạn cũ. Trăng vẫn thế, vẫn tròn, vẹn nguyên như xưa, vẫn ở rất gần người, nhìn người không chút phàn nàn dù nhận lại chỉ là sự thờ ơ, hờ hững. Hai khổ thơ thể hiện và lí giải sự thay đổi của họ trước và sau chiến tranh, đồng thời tạo nên một tình huống gay cấn đánh thức tâm hồn họ.

Nhìn lên và thấy khuôn mặt của bạn

Một cái gì đó đẫm nước mắt

Giống như đồng là một chiếc xe tăng

Giống như một dòng sông là một khu rừng

Từ face được sử dụng với cách dịch độc đáo, vế thứ nhất là nghĩa gốc, mặt người, vế thứ hai là vầng trăng được nhân hoá. Hai gương mặt vốn là tri kỉ, sau một thời gian dài xa cách, nay lại được hội ngộ. Nhưng đây cũng là giây phút để người ta nhìn lại mình, nhìn nhận những thay đổi theo chiều hướng tiêu cực của mình, để quên đi quá khứ ân ái. Để rồi giọt nước mắt xúc động ấy cũng là lúc con người thức tỉnh lương tri của chính mình. Và đồng thời, hình ảnh những người bạn thời thơ ấu khi ở trong rừng lại ùa về trong kí ức tác giả: cánh đồng, dòng sông, bể, rừng. Và người ta thao thức hơn khi quá khứ vẫn vẹn nguyên: Trăng còn vành vạnh/ chẳng kể chi non/ ánh trăng im lìm/ đủ làm ta giật mình. Ánh trăng vẫn tròn vành vạnh, tình không đổi thay, đó cũng là hình ảnh ẩn dụ cho tình cảm còn nguyên vẹn của người dân quê. Nhưng đồng thời, ánh trăng ấy cũng rất nghiêm khắc và thầm lặng, vừa bao dung, vừa nghiêm khắc để nhắc nhở, cảnh báo và cũng để cảnh tỉnh con người. Cái giật mình của mọi người đã đánh dấu sự thức tỉnh ở họ. Nhận ra những cám dỗ vật chất tầm thường mà quên đi những giá trị tinh thần cao đẹp, khiến tâm hồn ngày xưa nghèo nàn. Nhận thấy cần nâng niu, trân trọng và biết ơn quá khứ.

Tác phẩm sử dụng thể thơ năm cánh với nhiều sáng tạo độc đáo: Chữ đầu câu viết hoa và chỉ dùng dấu phẩy, dấu chấm để kết thúc khổ thơ, làm cho câu thơ liền mạch, mạch cảm xúc tuôn trào hơn. Sự kết hợp hài hoà giữa tự sự và trữ tình. Ngôn ngữ và hình ảnh giản dị, gần gũi nhưng giàu sức gợi. Giọng điệu tình cảm, tha thiết, chứa đựng nhiều cảm xúc, suy nghĩ.

Bài thơ với giọng điệu tha thiết, chứa đựng nhiều suy tư, triết lí mang đến bài học sâu sắc cho con người. Đó là lời nhắn nhủ mỗi chúng ta đừng quên quá khứ nghĩa tình, thủy chung. Đó là lời nhắc nhở về đạo lý giản dị mà cao cả của dân tộc uống nước nhớ nguồn.

Xem thêm các bài văn mẫu phân tích và lập dàn ý tác phẩm lớp 9:

Mục Lục Văn Mẫu | Văn học hay 9 theo từng phần:

anh-trang.jsp

Các bộ đề lớp 9 khác

Bạn thấy bài viết Top 4 bài Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy hay nhất – Ngữ văn lớp 9 có khắc phục đươc vấn đề bạn tìm hiểu ko?, nếu ko hãy comment góp ý thêm về Top 4 bài Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy hay nhất – Ngữ văn lớp 9 bên dưới để Trường THPT Nguyễn Chí Thanh có thể thay đổi & cải thiện nội dung tốt hơn cho các bạn nhé! Cám ơn bạn đã ghé thăm Website: thptnguyenchithanhag.edu.vn của Trường THPT Nguyễn Chí Thanh

Nhớ để nguồn bài viết này: Top 4 bài Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy hay nhất – Ngữ văn lớp 9 của website thptnguyenchithanhag.edu.vn

Chuyên mục: Văn học

Xem thêm chi tiết về Top 4 bài Phân tích bài thơ Ánh trăng của Nguyễn Duy hay nhất - Ngữ văn lớp 9
Xem thêm bài viết hay:  Cảm nghĩ về truyện ngắn Cô bé bán diêm hay nhất (dàn ý - 5 mẫu) - Ngữ văn lớp 8

Viết một bình luận